شنبه 30 آبان 1394 / 12:42|کد خبر : 582|گروه : اجتماعی

در گفت و گو با کارشناس امور زبان عنوان شد:

تنوع زبانی در ایران، میراث ملی و سرمایه اجتماعی ارزشمندی است

تنوع زبانی در ایران، میراث ملی و سرمایه اجتماعی ارزشمندی است

پیشینه تحقیقات در سراسر جهان اثبات می‌كند كه مؤثرترین راه برای آموزش مفاهیم و مهارت‌ها به كودكان، استفاده از زبان مادری آنهاست كه این آموخته‌ها در سراسر عمر با او می‌ماند.

به گزارش شاهو خبر؛ تنوع زبانی موضوعی طبیعی در جوامع محسوب می‌شود و در این میان موضوع اصلی، به رسمیت شناختن، فهمیدن و البته ارج نهادن به این نوع زبان به‌عنوان یك نظم طبیعی در جهان است. با توجه به اینكه زبان مادری نخسیتن زبانی است كه گوش نوزاد با آن آشنا می‌شود، اهمیت ویژه‌ای دارد. این زبان، هویت ما را شكل می‌دهد و حامل فرهنگ ما برای آیندگان است. درباره زبان و ادبیات با "حبیب‌الله ‌قلعه" كارشناس ارشد زبان به گفت‌وگو نشستیم كه در ادامه می‌خوانید:

  • تعریف شما از زبان و نقش آن در شكل‌گیری هویت انسان چیست؟

با وجود اینكه دانشمندان و متخصصان حوزه زبان و دیگر حوزه‌های عملی، تعاریف متعدد و متفاوتی از زبان ارائه كرده‌اند، تاكنون تعریفی جامع و كامل از زبان ارائه نشده است كه به‌صورت نسبی مورد قبول همه باشد. محققان مختلف برنامه بینش و خاستگاه فلسفی و نیز مكتب زبان‌شناسی مورد علاقه خود را از منظری متفاوت و زاویه ویژه‌ای اجرا می‌كنند. به همین دلیل تلاش برای تعریف زبان را به تلاش برای نگه داشتن یك ماهی بزرگ زنده در دست تشبیه كرده‌اند.
 
برخی محققان نیز تلاش كرده‌اند كه با تركیب چند تعریف مختلف، تعریف كامل‌تر و جامع‌تری از زبان ارائه دهند. به‌عنوان مثال الگوی «براون»، زبان را نظامی متشكل از مجموعه نشانه‌های قراردادی عمدتا آوایی و‌گاه هم تصویری می‌داند كه حامل معنایی خاص انسان است، در جوامع زبانی یا فرهنگ‌های مختلف هم برای ایجاد ارتباط میان انسان‌ها به كار می‌رود و اكتساب آن در همه انسان‌ها به‌صورتی نسبتا یكسان است. زبان و فرایند یادگیری آن ویژگی جهانی بودن دارد. زبان، مهم‌ترین و اصیل‌ترین وسیله ارتباط بیان اندیشه و احساسات و عواطف است و یكی از عناصر تعریف وتشخیص ملت‌ها و كشورها محسوب می‌شود.

  • چرا بسیاری از زبان‌شناسان بر آموزش زبان مادری تأكید می‌كنند؟

این موضوع كه كودكان به زبان مادری خودآموزش ببینند، موضوع بسیار مهمی است، چون این زبان تنها زبانی است كه كودكان به بهترین شكل متوجه می‌شوند. پیشینه تحقیقات در سراسر جهان نیز این موضوع را اثبات می‌كند كه مؤثرترین راه برای آموزش مفاهیم و مهارت‌ها به كودكان، استفاده از زبان مادری آنهاست كه این آموخته‌ها در سراسر عمر با او می‌ماند.

  • ایران به‌عنوان كشور چند قومیتی و دارای تنوع زبان مادری، چه نقشی در شكل‌گیری فرهنگ و تمدن داشته است؟

تعدد و تنوع زبان مادری در كشور ما نشانه غنای زبان، فرهنگ و تمدن ایرانیان است. این تنوع زبانی در ایران، موضوعی طبیعی، میراث انسانی و ملی و همچنین سرمایه اجتماعی بسیار گرانبهایی است. تنوع زبانی كشور ما یك سرمایه است، نه یك بدهی و یك فرصت است، نه یك تهدید. زبان‌های فارسی، كردی، تركی، عربی و بلوچی در كشورها هریك محدود به یك جغرافیای ویژه‌ای هستند.

  • زبان در قانون اساسی كشور چه جایگاهی دارد و تا چه اندازه به زبان مادری اهمیت داده شده است؟

بعد از پیروزی انقلاب شكوهمند اسلامی قانونگذاران نظام جمهوری اسلامی ایران در تدوین قانون اساسی حقوق قومیت‌های كشور را در قانون اساسی رعایت كردند و با درج اصل پانزدهم قانون اساسی، زبان فارسی به‌عنوان زبان مشترك كشور معین شد. همچنین استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و نیز تدریس و آموزش ادبیات آنها در مدارس را به‌صورت آزاد و قانونی پیشنهاد كردند و اقوام متعدد ایرانی با رأی قاطع بی‌نظیر خود، به قانونی اساسی و اصول آن رأی دادند.

  • به نظر شما آموزش زبان مادری، واگرایی قومیتی را به وجود می‌آورد یا همگرایی و انسجام ملی؟

اقوام به بهترین مشكل ممكن همگرایی و انسجام ملی را حفظ و تقویت می‌كنند. محكم‌ترین دلیل برای اثبات این ادعا، آن است كه اقوام ایرانی با زبان متفاوت به تناسب در نظرگرفتن حقوق آنها در قانون اساسی با مشاركت در همه پرسی قانون اساسی، رأی بی‌نظیر و تاریخی به قانون اساسی دادند كه درهیچ دموكراسی سابقه نداشته است. اقوام هنگامی كه ببینند به زبان مادری، فرهنگ و هویت آنها احترام بیشتری گذاشته می‌شود مسلما به كشور، سرزمین، ملت و حكومت خود وابسته‌تر و دلگرم‌تر می‌شوند. كما اینكه در زمان جنگ تحمیلی نیز اقوام ایرانی با زبان مادری متفاوت وابستگی و عشق به كشور را با دل وجان و مال به اثبات رسانده واعلام كردند.

  • زبان مادری چه پیوندی با هویت آدمی دارد؟

زبان مادری تنها زبانی است كه انسان‌ها هویت اجتماعی وروان شناختی خود را با آن به دست می‌آورند. این، زبانی است كه آنها را به ریشه‌های خانوادگی فرهنگی متصل می‌كند.

  • انسان موجود اندیشه‌ورزی است. در این اندیشه زبان مادری چه اهمیتی دارد؟

زبان به ما این امكان را می‌دهد كه بتوانیم اندیشه‌ها و مفاهیم پیچیده را منتقل كنیم. با زبان می‌توانیم درباره غیرممكن‌هایی حرف بزنیم كه ممكن است هرگز هم اتفاق نیفتاده باشند. زبان پیشرفت‌های بشر را ممكن كرده و بشریت با اتكا به زبان از سایر‌گونه‌های حیوانی متمایز و به‌عنوان اشرف مخلوقات مطرح شده است. یک فیلسوف بزرگ درباره اساس انسان بحث كرده و گفته است: «من فكر می‌كنم، پس هستم». اكنون همه ما فهمیده‌ایم كه زبان، اساس انسانیت است و ارتباطات انسانی بیشتر متكی بر زبان است.

  • دراین میان زبان مادری چه جایگاهی دارد؟

زبان‌ها عامل ارتباط ادراك و تعامل هستند و مسیر گذشته، حال و آینده را ترسیم می‌كنند. انسان‌ها در مناطق جغرافیایی مختلف با گذشته تاریخی خاصی‌زاده می‌شوند و ارزش‌ها و آداب و رسوم و همچنین بایدها و نبایدهای مختلف در شیوه‌های زندگی به تناسب زبان به آنها آموخته می‌شود. آموزش زبان مادری كاملا طبیعی و ضروری است. البته در كنار آن، انسان‌ها به زبان مشتركی هم نیاز دارند تا بتوانند با یكدیگر ارتباط برقرار كنند. با اینكه تنوع زبانی كاملا طبیعی است، اما به زبان مشتركی نیز نیاز داریم تا با كسانی كه خارج از حیطه زبان مادری‌مان هستند ارتباط برقرار كنیم، اما عواطف و احساسات و مفاهیم می‌توانند به بهترین شكل توسط زبان مادری منتقل شوند. در برخی موارد، زبان مادری تنها ابزار موجود برای انتقال مفاهیم ذكر شده است.

  • راهكار شما برای حفظ و ارتقای زبان مادری چیست؟

زبان‌های كمترشناخته شده به‌صورت گسترده مورد استفاده قرارنمی گیرند كه‌‌ ترویج این زبان‌ها، می‌توان به گسترش و‌‌ ترویج ارزش داشتن چند زبان وجایگاه كسانی كه به بیش از یك زبان صحبت می‌كنند كمك كند. در رسانه و اجتماعات انسانی باید این موضوع اهمیت داده شود. همچنین باید بیلبوردها و فیلم‌ها و مقالاتی تهیه شود تا ارزش‌های چندزبانی تبلیغ شود و این میراث زنده بماند. شب و روز جهانی زبان‌ها در تقویم رسمی كشور می‌تواند به این موضوع كمك كند. تدریس وآموزش زبان‌های ایرانی در مدارس نیز تدوین کتاب‌های آشنایی با زبان‌های ایرانی برای تدریس در مدارس كشور راهكار مناسبی است. آشنایی و استفاده نسل كنونی و نسل آتی با فرهنگ كشور و همچنین راه‌اندازی تالارهای گفت‌وگو بخشی دیگر از این راهكارها محسوب می‌شود.

  • و سخن آخر...؟

عمیق‌ترین و اصیل‌ترین هویت انسانی هر فرد براساس نخستین اتباطات زبانی او یعنی زبان مادری شكل می‌گیرد و سخن گفتن، نوشتن و خواندن به زبان مادری، یکی از ابتدایی‌ترین حقوق هر انسانی محسوب می‌شود.

گفت و گو: شهلا اخلاقی

انتهای پیام/ف



برچسب ها :

تنوع زبانیسرمایه اجتماعیآموزش زبان مادریشاهو

نظرات کاربران :

شبنم [شنبه 30 آبان 1394 | 14:45] پاسخ

سلام
زبان مادری با درمدارس ابتدایی هم اموزش شود درود برجناب قلعه که به درستی به ان اشاره کرده است

هوشیار [شنبه 30 آبان 1394 | 16:34] پاسخ

من خودم و کیل هستم واز دکترقلعه وعوامل این مصاحبه تشکر میکنم به درستی دکتر قلعه به قانون اساسی اشاره کرده است که با نمایندگان با ایشان مشورت کنند تا بتوانیم اموزش زبان مادری را گسترش دهیم

یحیا [شنبه 30 آبان 1394 | 17:07] پاسخ

سلام باعرض پوزش ببخشد که کردی مینویسم کاش درنظرات هم میتوانستیم کردی بنویسیم امیداوارم که سایت شاهو خبر به کمک دوستان این شرایط رو فراهم کننداز دکتر قلعه وسایت شاهوخبر وخانم اخلاقی که یکی از خبرنگاران تواناست تشکر کنم

لیلا [شنبه 30 آبان 1394 | 17:29] پاسخ

اولا به دوست خوب وخبرنگار عزیزم خانم اخلاقی تشکر میکن.مآقای قلعه راهکارهای جالب ومفیدی ارایه فرمودند.از شاهو خبر که این گفتگو را گذاشتن سپاس

هیرش [یکشنبه 1 آذر 1394 | 10:51] پاسخ

سلام تنوع زبانی در قومیتها که چگونه درفرهنگ ما تاثیر دارد وهویت خود رو در این گفتگو یافتیم از شاوهر ودکتر قلعه وخبرنگار تشکر وقدردانی میکنم

شیوا [یکشنبه 1 آذر 1394 | 14:29] پاسخ

سلام
مطالب دکتر قلعه بر وجود هر فردی تاثیر گذار است ایشان یکی از نخبه گان استان هستند ازشاهو خبر وخانم اخلاقی تشکر میکنم

باتمانی [یکشنبه 1 آذر 1394 | 14:44] پاسخ

سلام خدمت سایت شاهو خبر تشکر از گفتگو که با دکتر قلعه انجام دادی اینگونه مطالب انتقال مفاهیم بسیار مفید است واز خبرنگار عزیز هم سپاسگزارم مدیریت شاهو خبر دفتر جنابعالی کجا هست که ما با تعدادی ازدوستان میخواهم به خاطر توجه به چنین مباحثی چون زبان کردی از شما تشکر کنیم

احمدی [یکشنبه 8 آذر 1394 | 15:53] پاسخ

سلام وارادت خدمت مدیریت محترم شاهو وخانم اخلاقی ودکتر قلعه مصاحبه فوق العاده مثبت ودیدگاه مختلف بی نظیراست امید می رود چنین گفتگوهای ادامه داشته باشد

رحمانی [یکشنبه 22 آذر 1394 | 23:46] پاسخ

باسلام
سپاسگزارم ازمدیریت شاهو خبر وخانم اخلاقی خبرنگار ودکترقلعه گفتگوی جالبی بود اگر امکان از چنین استادتید استفاد کنید چون با این گفتگو ارتباط کلامی را به خوبی تشریح کرد بود ممنونم

شاواز [دوشنبه 23 آذر 1394 | 14:12]

با سلام ما نفهمیدیم اقای قلعه بالاخره دکتره یا کارشناس ارشد در ابتدا خبرنگار میگه کارشناس ارشد زبان

نسا [شنبه 14 فروردین 1395 | 10:29] پاسخ

ممنونم از مدیریت شاهو

حسن [شنبه 28 فروردین 1395 | 11:50] پاسخ

مطالب جالبی بود

دیدگاه های ارسالی شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

نام *
 

کد امنیتی
 
   
Shahokhabar Telegran Channel
آخرین اخبار
پربازدیدترین های یک ماه اخیر

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website