یکشنبه 28 آذر 1395 / 10:00|کد خبر : 2544|گروه : کردستان

درکجای تاریخ ایستاده ایم/

تمدن های میزوپوتامیا و بررسی تاریخی سرزمین جزیره-بخش اول

تمدن های میزوپوتامیا  و بررسی تاریخی سرزمین جزیره-بخش اول

آشوریان در متون و لوح های خود از جزیره تحت عنوان کورتی یاد کرده و به آن محل اشاره می‌کنند و همان گونه که از شیوه نوشتاری کورت پیداست، این واژه همان کورد یا کارد می باشد.

شاهوخبر؛ تاکنون کتاب ها وآثار مکتوب فراوانی درباره تاریخ و فرهنگ کردستان نگاشته شده است و هر نویسنده و مولفی به فراخور تخصص خود در مورد بخش های مختلف این سرزمین قلم فرسائی نموده است؛ مطلبی که درادامه بدان پرداخته می شود، درباره سرزمینی است که نقش مهمی در تاریخ، تمدن و فرهنگ کردستان داشته است. بخش اصلی منطقه «جزیره» در کشور ترکیه قرار گرفته و بخش‌هایی از آن در سوریه و عراق قرار دارد؛ نویسنده و مولف کرد عراقی «سوران حه مه ره ش» مستنداتی درباره این منطقه از کردستان گردآوری کرده است که ترجمه آن در دو بخش مختلف می آید؛ بخش اول این تالیف اینک آمده شده و درادامه می آید و بخش دیگر آن طی روزهای آتی منتشر می شود.

«جزیره» نام منطقه‌ای است که از جمله پایه های اصلی شکل گیری  فرهنگ وتمدن کردستان به شمار می آید؛ نام منطقه جزیره در منابع یونانی‌ها و آرامی‌ها بارها ذکر شده است؛ منابع یونانی از این منطقه با نام «گه وردیان» یا «کُردیان» یاد کرده اند و در منابع آرامی تحت عنوان «بَیت قاردو» آمده است.یونانی‌ها نام این بخش از سرزمین کردستان‌ را با همان شیوه از ساکنان آنجا گرفته و در متون تاریخی خود به آن اشاره کرده‌اند، این نام از بخش‌های گه ور/کورد+یان تشکیل شده است که پسوند (یان) همان معنای (ستان) را در کلمه کردستان امروزی می دهد و اشاره به محل یا مکان است و نحوه بیان آن در کتیبه‌های آرامی‌ هم اثبات کننده آن است.

اما آرامی‌ها  نام این منطقه از خاورمیانه را به زبان خود ترجمه کرده‌اند و به آن «بیت قاردو» می‌گفتند؛ (بیت)  در زبان  آرامی همان معنای یان، ستان، محل و مکان را دارد و قرد یا قارد هم طبعا به معنای کُرد می باشد؛ بدین شکل بیت قاردو همان معنای شیوه کهن کوردیان یا کردستان را دارد و در بیشتر منابع انگلیسی این واژه به صورت land of the kurd ترجمه شده که به معنی سرزمین کرد است. با ظهور اسلام، در اوایل عرب ها تحت تاثیر زبان آرامی این سرزمین را به صورت «بقردی» تلفظ می‌کردند و در منابع خود می آوردند که بعدها به «جزیره» تغییرش دادند؛ علت آن هم  قرار گرفتن این منطقه بین دو رودخانه بوده است.

«الواقدی» مورخ عرب در این باره آورده است که نام این منطقه برگرفته از اسم شخصی به نام «عبدالعزیز ابن عمر» است و به خاطر این شخص نام منطقه را  «جزیره ابن عمر» گذاشته‌اند و به مرور زمان به صورت جزیره امروز درآمده است. هنوز منابعی درباره صحت و سقم این واژه در دسترس نیست، اما آنچه که در کتاب های تاریخی به روشنی آمده این  است که اصل واژه همان کوردیان می باشد که یونانیان به آن اشاره کرده‌اند.

مبحث اصلی در این مقاله درباره تاریخ تمدن منطقه جزیره است که بسیارکهن بوده و با توجه به منابع تاریخی قدمتی 10 هزار ساله دارد و بیش از ۴۵۰۰ سال پیش سومریان در کتیبه‌های خود از این منطقه با نام «سرزمین کاردا» یاد می‌کنند و بعدها نزدیک به 3800 سال پیش در کتیبه‌های تمدن «ماری» از این منطقه به شیوه kurda «کورده»  یاد شده است و به عنوان یکی از  مناطق میتانی‌ها که لقب پادشاه آن « شهر کورده» یا «شاه کورده»  بوده، معرفی شده است؛ در زبان هوری/ میتانی، شهر به معنای شاه و رهبر است.

در کتیبه های ماری از منطقه kurda به عنوان یکی از 7 ایالات میتانی‌ها نام ‌برده شده و شمایل الهه سرزمین جزیره به شکل «خنجر» ترسیم شده است؛ این الهه باستانی در منطقه‌ای از اقلیم کردستان عراق به نام «یزلیکای» روی یک قطعه سنگ تراشیده شده است و از آن دوره تاکنون باقی مانده و در بین طوایف زازاکی و ایزدی مراسمی آینی مرسوم است که یک خنجر را در زمین فرو کرده و به دور آن با رقص کردی، مراسم آیینی خاصی را انجام می‌دهند که بازمانده همان دوران است.

در ادامه با گسترش یافتن قدرت آشوریان، جنگ‌هایی میان آنها و اهالی کوردیان (جزیره) صورت می گیرد؛ آشوریان در متون و لوح های خود از جزیره تحت عنوان «کورتی» یاد کرده و به آن محل  اشاره می‌کنند؛ همانگونه که از شیوه نوشتاری «کورت» پیداست، این واژه همان کورد یا کارد بوده، اما با توجه به تلفظ و بیان قومیت‌های مختلف در آن دوره، تغییراتی بر سر این نام آمده است. ولی همه این واژه ها اشاره به همان کوردیان است که قبلا به آن اشاره کردیم.

در ٢٤٠٠ سال پیش، «گزنفون» تاریخ نویس یونانی از منطقه جزیره با نام «کاردوخی» یاد کرده است و «استرابون» که خود از اهالی  همین منطقه بوده، 400 سال بعد از گزنفون درباره این منطقه می‌ نویسد: «در کنار رودخانه دجله مناطقی متعلق به «گوردیایی» Gordyaei که پیشینیان به آن «کاردوخی» Cardochi می‌گفتند قرار دارد و...»؛ و بدین طریق استرابون اشتباهی را که گزنفون در اشاره به نام این منطقه کرده بود را تصحیح می‌کند و از آن به همان شیوه اصلی خود یعنی گوردیان یا کوردیان نام می‌برد که همان معنای کردستان امروزی را دارد.

استرابون به 3 شهر در این منطقه پرداخته که یکی از آنها «پیناکا فنیک» است؛ وی به محکم بودن قلعه‌های این منطقه اشاره می‌کند و در این باره می‌گویدکه مردمان  این منطقه در ساخت قلعه هنر ویژه‌ای داشتند و قلعه‌هایی که می ساختند بسیار محکم بوده‌اند. همچنین به شگرد‌های جنگ آنان در فتح قلعه‌های دشمنان اشاره می‌کند و جالب اینکه بعد از 1000 سال، کتابی تحت عنوان «الاکراد و القلاع» نگاشته می شود و به اهمیت قلعه سازی در میان مردم کرد می پردازد؛ این کتاب درفهرست کتاب های « ابن ندیم» بدان اشاره شده است و این بدین معنا است که اهمیت این هنر کردها به حدی بوده که بعد از هزاران سال در منابع دیگر بدان اشاره شده است.

در قرن چهاردهم میلادی «القلقشندی» از این قلعه به عنوان  قلعه کردها  نام می‌برد و «شرفخان بدلیسی» هم در قرن شانزدهم میلادی به منطقه جزیره اشاره می‌کند و از حکمرانی 4 طایفه بزرگ کرد در این منطقه نام می‌برد. ذکر این مطلب نیز لازم است که داستان نوح پیامبر در منابع آیینی مانند تورات، انجیل، قرآن کریم و دیگر منابع اسلامی آمده است؛ در قرآن کوهی که کشتی نوح بر روی آن نشست «جود» نام دارد، اما در منابع مسیحی همان کوه «کاردو» نامیده می شود؛ این تفاوت واژه به خاطر این است که در گذشته از واژه کورد به شیوه های کورد، جود، گود وگوت نام برده شده و به همین خاطر این کوه در منابع آیینی به دو شیوه از آن نام برده شده است.

پایان بخش اول

ترجمه شده در تحریریه شاهوخبر

انتهای پیام/ل

لینک کوتاه: https://goo.gl/cqvVs6



برچسب ها :

تاریخ مزوپوتامیاسرزمین کردستانجزیرهکوردیااسترابونگزنفونآشوری ها

نظرات کاربران :

اولین نفری باشید که در مورد این مطلب نظر می دهید!

دیدگاه های ارسالی شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد.
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

نام *
 

کد امنیتی
 
   
Shahokhabar Telegran Channel
آخرین اخبار
پربازدیدترین های یک ماه اخیر

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website

ADS In Website